Categoriearchief: Lezingen 2014-2015

Lezingen van het seizoen 2014-2015

Lezing : Kennismaking met Astrofotografie door Simon Bakker.

Lezing vrijdag 19 juni aanvang 20:00 uur.

Bij astrofotografie kun je licht “verzamelen” en daarmee details van hemelobjecten zien die doorgaans niet zichtbaar zijn voor het blote oog. Maar hoe maak je nu foto’s van hemelobjecten want de aarde beweegt langs de sterrenhemel en daardoor is de belichtingstijds kort.
De lezing laat zien hoe je deze hemelobjecten kunt fotograferen met een digitale camera en een montering voor het volgen van het object. Er wordt verteld over de digitale cameras en het digitaal bewerken van de foto’s met behulp van software. Voor astrofotografie is speciale software op markt die veel mogelijkheden in zich heeft en dit is een zeer belangrijk onderdeel van de astrofotografie en bepaalt het resultaat voor een groot gedeelte.

Toegang € 5,00, donateurs € 2,50 en leden hebben gratis toegang

 

Lezing “Radio-astronomie” door Harold Plooijer

8 mei 2015 20:00 uur

Hoewel we bij sterrenkunde en waarnemen van het heelal meestal denken aan telescopen waar we doorheen kunnen kijken of waarmee we foto’s  kunnen maken, wordt een groot deel van onze astronomische kennis verzameld door middel van het opvangen van radiostraling. Immers, ook  radiostraling is een vorm van “licht”: alleen de golflengte is veel langer.

Door de bijzondere eigenschappen van radiostraling ten opzichte van  “gewoon” zichtbaar licht geeft ons dit de mogelijkheid om dingen te  “zien” die anders voor ons verborgen zouden blijven. Zo kan een  radiotelescoop door gas- en stofwolken in ons melkwegstelsel heen  kijken en op die manier het centrum daarvan zichtbaar maken.

Deze lezing behandelt de historie en de diverse technieken die in de  radio-astronomie worden gebruikt. Verder wordt uitgebreid stilgestaan  bij waarnemingen die met radiotelescopen gedaan zijn.  Ook de amateur kan met niet te ingewikkelde apparatuur al op  bescheiden schaal radio-astronomie bedrijven. De lezing is van veel beelden voorzien.
Harold Plooijer is amateur sterrenkundige en radio-amateur.

Toegang € 5,00, donateurs € 2,50 en leden hebben gratis toegang

Lezing “Kosmologie” door Harold Plooijer

19 maart 2015 20:00 uur

De mens heeft zich altijd afgevraagd waar we vandaan komen en hoe het universum in elkaar zit. Zo zijn er uit diverse beschavingen voorstellingen bekend over de manier waarop het heelal tot stand is gekomen en hoe de waarnemingen daarvan zich laten verklaren. In zijn lezing zal Harold Plooijer de historie behandelen van met name de westerse kosmologie en hoe we zijn gekomen tot het huidige standaardmodel, waarin wordt aangenomen dat de “Big Bang” het oerbegin vormt van het heelal. Van dit model zullen de voornaamste eigenschappen worden behandeld. Het standaardmodel is echter geen vaststaande waarheid: het is een model, waarvan het vakgebied vindt dat dit het beste past bij de beschikbare waarnemingen. Naarmate we verder teruggaan in de ontwikkelingsgeschiedenis van het heelal, wordt het model steeds speculatiever. Dat is voor sommige wetenschappers reden om de geldigheid van het standaardmodel in twijfel te trekken en alternatieve modellen op te stellen. Van deze alternatieve modellen zullen er twee de revue passeren, en zal worden uitgelegd hoe de eigenschappen van deze modellen zich verhouden tot de waarnemingen.

Harold Plooijer is amateur sterrenkundige. Hij zal spreken in het verenigingsgebouw van de VERON, Statenhoff 22 in De Schooten. Datum donderdag 19 maart 2015, aanvang 20:00 uur, vrij entree.

Lezing “Sterrenhopen” door Tjibaria Pijloo

27 februari 2015 20:00 uur

Sterrenhopen vormen belangrijke onderdelen van melkwegstelsels en de meest bekende soorten sterrenhopen zijn de bolvormige sterrenhopen (Globular Clusters) en open sterrenhopen (Open Clusters). Bolvormige sterrenhopen bestaan vandaag de dag uit tientallen duizenden tot miljoenen sterren en zijn zeer sterk gebonden, terwijl open sterrenhopen doorgaans maximaal een aantal duizenden sterren bevatten en een veel minder sterk gebonden systeem vormen. Maar hoe zagen die sterrenhopen er nu in het begin uit (hoe massief, hoe groot), direct na hun vorming, of beter gezegd, nadat al het gas uit het cluster was verdwenen. Dat is een van onze onderzoeksvragen en in deze lezing zal ik laten zien hoe wij op die vraag antwoord proberen te geven.

J.T. Pijloo, MSc
PhD Candidate
Department of Astrophysics Radboud University Nijmegen

De lezing is op vrijdag 27 februari en zal om 20:00 uur aanvangen. Plaats: Cees Buining Sterrenwacht in het park Noorderhaven, Perenhout 12, Julianadorp. Entrée: € 5, donateurs €2,50, leden gratis.

Lezing “ESA’s komeetonderzoek: van Giotto naar Rosetta” door Dr. Henk Olthof

9 januari 2015 20:00 uur

Kometen hebben de mensheid altijd gefascineerd. Het verschijnen van een komeet aan de hemel is al sinds de grijze oudheid opgemerkt en geregistreerd. Met telescopen zijn sinds de 17e eeuw nauwkeurige waarnemingen gedaan. Met de ontwikkeling van de ruimtevaart is het mogelijk geworden kometen van dichtbij nader te onderzoeken.

De ESA satelliet Giotto is in de jaren 80 van de vorige eeuw langs de komeet van Halley gescheerd en heeft gedetailleerde opnames gemaakt.
In 2004 is de ESA satelliet Rosetta gelanceerd en zal in 2014 de komeet Churyumov-Gerasimenko ontmoeten en op het oppervlak de subsatelliet Philae plaatsen voor nader onderzoek van de samenstelling van deze komeet.

Rosetta

Dr. Henk Olthof heeft Sterrenkunde gestudeerd in Groningen en is gepromoveerd in het ruimteonderzoek. Tot begin 2007 werkzaam bij ESA/ESTEC in Noordwijk en nauw betrokken bij de ontwikkeling van experimenten voor de wetenschappelijke satellieten van ESA. Van 2002 tot 2010 voorzitter van de KNVWS.
De lezing is op vrijdag 9 januari en zal om 20:00 uur aanvangen.
Plaats: Cees Buining Sterrenwacht in het park Noorderhaven, Perenhout 12, Julianadorp. Entree: € 5, donateurs €2,50, leden gratis.

Lezing “Het Heelal in Rontgenstraling” door Jelle de Plaa

28 november 2014 19:30 uur

In de melkwegstelsels die ons heelal bevolken ontploffen geregeld sterren in zogenaamde supernova-explosies. Tijdens die explosies worden allerlei chemische elementen gevormd die onontbeerlijk zijn voor het ontstaan van leven. Ook onze Aarde met haar levende have is ooit ontstaan uit het sterrenstof van ontplofte supernovae. De sterren ontploffen met zoveel geweld, dat er flinke hoeveelheden heet gas van miljoenen graden celcius het heelal in worden geslingerd. Die uitlaatgassen blijven als een smog in de omgeving van een melkwegstelsel hangen en zijn het best te zien in röntgenstraling. Het onderzoek naar die straling is vooral bevorderd door de meetresultaten van twee satellieten met röntgentelescopen aan boord, de XMM-Newton (ESA) en de Chandra (NASA), beide gelanceerd in 1999.

In zijn lezing vertelt Dr. Jelle de Plaa over zijn onderzoek naar de samenstelling van het hete gas in clusters van melkwegstelsels en wat daaruit op te maken valt over de grote supernova-explosies die de elementen vormden die zo belangrijk zijn voor de evolutie van het leven. Hij laat ook zien dat de röntgenstraling uit het verre heelal nieuwe inzichten geeft over de grote structuur van het universum, het kosmisch web.

Jelle de Plaa is sterrenkundige bij het SRON Netherlands Institute for Space Research in Utrecht.
De lezing is op vrijdag 28 november en zal om 19:30 uur aanvangen.
Plaats: Cees Buining Sterrenwacht in het park Noorderhaven, Perenhout 12, Julianadorp. Entree: € 5, donateurs €2,50, leden gratis.

Lezing “Tussen IJs en IJzer” (Antarctica) door Kees Veth

17 oktober 2014  19:00 uur

In zijn lezing “Tussen IJs en IJzer” neemt Kees Veth ons mee naar de bijzondere wereld van Antarctica. Naast het vertonen van veel beeldmateriaal zal hij ook uitgebreid ingaan op het wetenschappelijk onderzoek in dit gebied. Vooral de processen die betrokken zijn bij de kringloop van koolstof en de daarmee verbonden ontwikkeling van het klimaat op Aarde zullen aan de orde komen. Het blijkt dat levende organismen uit het plankton hierbij een cruciale rol spelen. Onderzoek heeft aangetoond dat de groei van dit plankton wordt beperkt door het spoorelement ijzer. Zou het dumpen van ijzer in de Antarctische wateren een oplossing kunnen bieden voor het broeikasprobleem?

Kees Veth is gepensioneerd onderzoeker van het NIOZ op Texel. De lezing is op vrijdag 17 oktober en zal reeds om 19:00 uur aanvangen (i.v.m. aansluiting op de laatste boot naar Texel). Plaats: Cees Buining Sterrenwacht in het park Noorderhaven, Perenhout 12, Julianadorp. Entrée: € 5, donateurs €2,50, leden gratis.